Yazı Detayı
05 Haziran 2020 - Cuma 12:49
 
Empati...
Uğur Çorba
 
 

Kaygı boyutunun en üst seviyede yaşandığı ve tüm sporcuların etkilendiği bu sürecin, ülkemizde ilk kez karşılaşılan bir durum olduğu düşünüldüğünde tüm antrenör ve sporcu arkadaşlarıma Allah kolaylık versin dileklerimi sunuyor ve bu süreci en az sağlık problemi ile anlatmalarını diliyorum. Tabi ki seyirci ve taraftarların da bu koşulları göz önünde bulundurarak değerlendirme yapması gerektiğini de düşünüyorum.

 

Bu dönem, her türlü sonuca açık olacak. Şampiyonluk veye ligde kalma mücadelesini belirleyecek müsabakalar, Corona öncesinde ve sonrasında farklılık gösterecek ve gerek bireysel performanslar gerekse takım başarıları, beklenen sonuçlardan uzak olacaktır. Dolayısı ile bu dönemde herkesin empati yaparak fiziksel sağlık ve performans düşüklüğü içindeki sporcuların, müsabaka yapmalarının ve alınan sonuçlara gore kaderlerinin belirlenmesinin ne kadar doğru olduğu sorusunun cevabında aşağıda belirteceklerimin ışık tutmasını dilerim.

 

Spielberger'e göre (1989); yüksek düzeyde kaygı performansı bozmakta, düşük düzeyde kaygı ise kişide motivasyon eksikliği göstermektedir.

 

Yapılan spor programlarında sporseverlerin soru ve görüşlerinde, benim de taşıdığım endişe ve kaygının yoğun olduğunu gözlemledim.

 

Sezon başında yaşanan pandemi sürecinde, bir arkadaşıma yapılan "pozitif vaka" açıklamasının sonrasında yaşadığı endişenin, kaygının ne kadar üst düzeyde olduğunu bire bir gözlemledim. Ailesi başta olmak üzere başka birinin sağlığını tehlikeye atmış olma düşüncesiyle yaşadığı duygusal travma onun psikolojisini içten içe kemiriyordu.

 

Liglerini açan ülkelerin takımlarında bulunan vakalar sonucunda, antrenmanların iptal edildiği hatta ligin yeniden sonlandırıldığı örneklere şahit olduk.

 

Bunca bilinmezliğin içinde, sporculardan alınacak antrenman veriminin yeterli olmayacağı hatta müsabaka sırasında da performansın beklenen düzeyde olamayabileceği bilinmelidir. Bu dönemde psikolojik faktörler göz önünde bulundurulmadan, normal dönemlerdeki verilere bakılarak yapılan her fizyolojik planlamanın eksiklikler içereceği gerçeği ortadadır.

 

Performansı etkileyen faktörleri, iç ve dış faktörler olarak ayırabiliriz.

Antrenman düzeyi, yaş, cinsiyet, fiziksel uygunluk, ırksal (genetik)faktörler, stres düzeyi, motivasyon durumu, beslenme, ergojenik destekleyiciler,saglik durumu ve ilaç kullanımını iç faktörler olarak sıralarken; irtifa (rakım), nem, sıcaklık ve zemin durumunu da dış faktörler olarak sıralayabiliriz.

 

Corona süreci yaşanırken toplumun bir parçası olan spor camiası da, belirsizliğe bağlı endişe, kaygı durumunu toplumla birlikte ilk kez yaşamaktadır.

 

Spor faaliyetlerinde bulunan herkes, hem fiziksel hem de psikolojik yüklenmelerle karşı karşıyadır. Bu yüklenmelerin etkilerini en aza indirebilmek için yapılacak antrenmanlarda kondisyon, teknik ve taktik çalışmalarının yanı sıra psikolojik şartların ve çalışmaların ihmal edilmemesi gerekir.

 

Kuruya göre (2000) performansı etkileyen psikolojik faktörler; heyecan,hasret,zihinsel eylem,yorgunluk,seyirci,kramp,ağrı,isteksizlik,sürantrene,kompleksler,kararsizlık,psikolojik savaşım,sporcunun kötü gününde olması içte ve dıştaki bedensel değişimlerdir.

 

Stres altındaki sporcularda gözlemlenen birçok fizyoloji ve psikolojik değişiklik vardir.

* Kan basıncının (tansiyon arteriyel), kas gerginliğinin(gerim/tonusu), her bezi faaliyetlerinin ve kalp vurum sayısının (pulse/nabız) artması,

* Solunum(respirasyon) sıklaşması ve göz bebeklerinin büyümesi,

* Beyin ve kaslara daha fazla oksijen gerektiği icin kandaki alyuvarların (eritrosit) sayısının artması,

* İç organlardaki kan miktarının azalması nedeniyle sindirimin yavaşlaması,

* Dikkatin azalmasi,

* Algıda yanılsama ve unutkanlık,

fizyoloji değişimlerden sayılırken;

* Güvensizlik,

* Huzursuzluk ve karamsarlık

*  Yetersizlik duygusuna bağlı korku

psikolojik değişiklikler olarak sayılabilir.

Sporcuda gözlemlenen tüm bu değişiklikler, onun antrenman veya yarışma sırasında konsantre olamayarak, teknik ve taktik hatalar yaparak ,sahip olduğu performansı sergileyememesine neden olur.

 
Etiketler: Empati...,
Yorumlar
Haber Yazılımı